Overslaan en naar de inhoud gaan
Vrouwen herstellen buiten de oogkliniek in Nepal
Bescherm het zicht tegen glaucoom

Met één donatie betaalt u een oogoperatie die iemands leven zichtbaar verandert.

Doneer nu

Wat is glaucoom?

Situatie: langzaam verlies van gezichtsveld

Glaucoom is een chronische oogaandoening waarbij de oogzenuw beschadigd raakt. Dit gebeurt meestal door een verhoogde oogdruk. Die druk ontstaat wanneer het oogvocht (kamerwater) niet goed wordt afgevoerd of te snel wordt aangemaakt.

De schade ontwikkelt zich langzaam en pijnloos. Het zicht in het midden blijft vaak nog lang goed, maar het gezichtsveld aan de randen wordt steeds kleiner. Mensen merken het daardoor vaak pas wanneer er al blijvende schade is ontstaan.

Wereldwijd is glaucoom één van de belangrijkste oorzaken van onomkeerbare blindheid.

Het probleem: onherstelbare schade en late diagnose

In tegenstelling tot staar is schade door glaucoom niet te herstellen. Wat verloren is gegaan, komt niet meer terug. Daarom zijn vroege signalering en voortdurende behandeling essentieel.

Toch wordt glaucoom in veel lage- en middeninkomenslanden vaak te laat ontdekt. In westerse landen blijft ongeveer 50% van de gevallen ongediagnosticeerd, in lage- en middeninkomenslanden kan dat oplopen tot 90%.

Vooral kwetsbare mensen in afgelegen gebieden in deze landen lopen risico. Zij hebben weinig toegang tot oogartsen, moderne oogheelkundige apparatuur of regelmatige controles. Bovendien accepteren veel mensen dat hun zicht achteruitgaat met de leeftijd, zonder te weten dat het om een behandelbare aandoening gaat.

Zonder behandeling kan glaucoom leiden tot volledige blindheid.

Soorten glaucoom

  • Primair glaucoom: De oorzaak is onbekend, de ziekte staat op zichzelf en kan aangeboren zijn.

  • Secundair glaucoom: Dit type ontstaat als gevolg van een andere oogziekte, een verwonding aan het oog, of door verkeerd gebruik van oogdruppels.

  • Acuut glaucoom: Hierbij wordt de oogdruk plotseling te hoog, wat acute klachten veroorzaakt zoals een pijnlijk oog, wazig zicht, hoofdpijn en misselijkheid.

  • Juveniel glaucoom: Dit is een verzamelnaam voor zeldzame vormen van glaucoom bij kinderen, die zowel bij baby’s als oudere kinderen kunnen voorkomen.

Symptomen en risico’s

Glaucoom ontwikkelt zich meestal geleidelijk. Veelvoorkomende signalen zijn:
  • Zwarte vlekken of een donkere rand in het zicht
  • Wazig zien
  • Moeite met scherpstellen
  • Problemen met zien in het donker

Bij acuut glaucoom ontstaan plotseling klachten, zoals hevige oogpijn, hoofdpijn, misselijkheid en sterk verminderd zicht. Dit is een medische noodsituatie.

Risicofactoren zijn onder andere:

  • Leeftijd (vanaf 40–45 jaar)

  • Erfelijkheid

  • Diabetes en hart- en vaatziekten
  • Ernstige bijziendheid

  • Oogletsel of ontstekingen

Regelmatige oogonderzoeken, inclusief oogdrukmeting en onderzoek van de oogzenuw (OCT-scan), zijn cruciaal om glaucoom vroegtijdig op te sporen.
Vrouw krijgt oogonderzoek
Vrouw na staaroperatie in Nepal met oogbescherming op

De oplossing: tijdige controle en langdurige behandeling

Glaucoom kan niet worden genezen, maar wel worden afgeremd. Behandeling kan bestaan uit:
  • Dagelijkse oogdruppels
  • Laserbehandeling
  • Een operatie om de oogdruk te verlagen

Alle behandelingen vereisen regelmatige controle door een oogarts.

Juist daar ligt de uitdaging in de landen waar Eye Care Foundation werkt. Glaucoom vraagt om langdurige zorg en gespecialiseerde opvolging. Daarom investeren wij samen met overheden, de World Health Organisation (WHO) en partners in:

  • Het opleiden van oogartsen en optometristen

  • Het opzetten van duurzame behandelcentra
  • Het vergroten van kennis over oogziekten
  • Doorverwijzing naar gespecialiseerde klinieken
Naarmate de oogzorgstructuur in een land sterker wordt, kunnen steeds meer patiënten met complexe aandoeningen zoals glaucoom geholpen worden.
Doneer nu

Hoe hindert glaucoom in het dagelijkse leven van mensen?

Meestal blijven beelden en voorwerpen in het midden van het zicht goed te zien. Daarom kunnen mensen met glaucoom vaak nog lezen. Maar een volledig beeld is niet mogelijk. De randen van het gezichtsveld zijn niet goed te zien. Er kunnen ‘blinde’ vlekken ontstaan zonder dat mensen dit weten. Dit maakt dagelijkse dingen, zoals autorijden (overdag en ‘s nachts) gevaarlijk.

Glaucoom is vaak moeilijk op te merken, omdat het heel langzaam en stap voor stap gaat. Daardoor gaan patiënten vaak niet op tijd naar een oogarts.

Normaal zicht v.s. zicht met glaucoom

De foto linksboven laat normaal zicht zien. vervolgens wordt het zicht steeds verder beperkt, zoals bij glaucoom.

Help mee om blindheid door glaucoom te voorkomen

Blindheid door glaucoom is onomkeerbaar, maar in veel gevallen wél te voorkomen als de ziekte op tijd wordt ontdekt en behandeld.

Met jouw donatie investeren we in duurzame oogzorg, opleiding en infrastructuur. Zo zorgen we ervoor dat kwetsbare mensen in afgelegen gebieden toegang krijgen tot tijdige diagnose en specialistische behandeling.

Help ons het proces te versnellen. Doneer vandaag en bescherm iemands zicht voor de toekomst.

Doneer nu

Wanneer naar een oogarts?

Zodra je één of meer klachten hebt (uit de lijst met klachten), is het belangrijk om zo snel mogelijk jouw ogen te laten testen. Schade kan niet worden hersteld, zoals bij staar, dus je moet zo snel mogelijk handelen en een afspraak maken met een oogarts.

Eerst wordt jouw oogdruk gemeten. Bij glaucoom kan de oogdruk te hoog, te laag of normaal zijn. De oogzenuw wordt onderzocht met een speciale scan (Optical Coherence Tomography scan, of OCT-scan). Dit OCT-onderzoek is vooral nuttig om glaucoom vroeg te ontdekken. Het gezichtsveldonderzoek laat vaak zien of er sprake is van glaucoom. Dit kan met voorwerpen of lichten op een scherm.

Hoeveel en hoe vaak?

Oogonderzoeken zijn belangrijk voor zowel kinderen als volwassenen. Er zijn veel verschillende aspecten van het oog die onderzocht kunnen worden. Globaal zijn er de volgende opties:

  • Testen met betrekking tot het zicht
  • Observatie buitenkant van het oog
  • Onderzoeken met betrekking tot de binnenzijde van het oog

Een (gratis) onderzoek bij een optiekzaak is in de meeste gevallen niet uitgebreid genoeg om alle mogelijke risico’s goed in kaart te kunnen brengen en op tijd te kunnen behandelen. Het is wel een goede eerste stap. Zij kunnen ook aangeven wanneer je een oogarts of optometrist moet zien. Bij twijfel kun je daar zelf voor kiezen.

Kinderen hebben elk jaar een oogonderzoek nodig. Omdat zij snel groeien en ontwikkelen, kan er ook plotseling een probleem met het zicht en/of oog ontstaan Om levenslang een gezond gezichtsvermogen te behouden, raden experts eens in de twee jaar een uitgebreid oogonderzoek aan voor volwassenen tussen de 18 en 60 jaar. Een jaarlijks onderzoek wordt aanbevolen voor volwassenen van60 jaar en ouder.

Volwassenen meteen verhoogt risico op oogaandoeningen of die contactlenzen dragen zouden regelmatig onderzoeken moeten hebben. 

Hoe wordt glaucoom behandeld?

Oogdruppels

In een vroeg stadium kan glaucoom worden behandeld met dagelijkse oogdruppels (voorgeschreven door een oogarts). Het gebruik van oogdruppels stimuleert de afvoer van het kamerwater of zorgt ervoor dat minder kamerwater aangemaakt wordt. Er zijn twee soorten oogdruppels; een die de aanmaak van het kamerwater vermindert en de ander die de afvoer van het kamerwater bevordert. Periodieke controle door de oogarts is noodzakelijk.

Laserbehandeling

Met een laserstraal kan de afvoer van oogvocht verbeterd worden, waardoor er minder druk op het oog komt. Deze behandeling kan poliklinisch gedaan worden enduurt slechts een aantal minuten. Het effect van de behandeling is pas na een aantal weken merkbaar en moet getest worden door een oogarts. Er zijn meerdere soorten laserbehandelingen mogelijk.

Operatie

  • Glaucoom operatie: ook wel trabeculectomie genoemd, er wordt een klein ‘luikje’ gemaakt zodat het kamerwater beter afgevoerd kan worden. Er is ook een speciaal oog implantaat mogelijk om de oogdruk te verlagen.
  • Chirurgische perifere iridectomie (gat in de iris): er wordt een gaatje gemaakt in de iris, zodat het kamerwater weer goed kan stromen.
  • Staaroperatie: het vervangen van de ooglens kan ook deoogdruk verlagen. Dit kan bij patiënten die verziend zijn.

Bij alle behandelingen zijn meerdere bezoeken aan de oogarts nodig, om te controleren of de methode voldoende effect heeft.

 Frequentie van glaucoom

Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking tussen de 40-50 jaar heeft glaucoom. Omdat een vroege constatering van glaucoom belangrijk is voor het behoud van goed zicht wordt aangeraden om vanaf 40 jaar regelmatig een oogcontrole te laten doen, dit is ook handig om vroegtijdig staar vast te stellen. Vanaf 50 jaar komt het bij de 2.8 – 6% voor, afhankelijk van leeftijd en andere ziekten. Glaucoom komt meer voor bij patiënten van Afrikaanse en Aziatische afkomst. Glaucoom is de derde meest voorkomende oorzaak van (voorkombare) blindheid in de wereld.

Bron: oogartsen.nl

Glaucoom in een ontwikkelingsland

Glaucoom wordt in 50% van de gevallen in westerse landen gediagnosticeerd. In ontwikkelingslanden kan dit oplopen tot 90%. Afgelopen jaren zijn door de IAPB meerdere onderzoeken en klinische studies gedaan die hebben bijgedragen aan het kennisniveau van patiënten. Door meer kennis over het oog en aandoeningen zoals staar en glaucoom gaan meer mensen naar een arts, die dat daarvoor niet hadden gedaan. Veel mensen in Azië en Afrika accepteren dat ze met een hogere leeftijd slechter gaan zien en weten niet altijd dat het probleem verholpen kan worden. Voorlichting blijkt van groot belang.

Bron: iapb.org

Hoe helpt Eye Care Foundation?

Eye Care Foundation zet zich in om vermijdbare blindheid en slechtziendheid te voorkomen of genezen in lage- en middeninkomenslanden. In onze aanpak kijken we hoe we met beperkte middelen een grote impact kunnen hebben. Hierbij richten we ons op oogcondities die het meest voorkomen. Oogaandoeningen die met een eenmalige ingreep te behandelen zijn.

Hiervoor worden oogtesten op locatie gedaan in veelal afgelegen gebieden. Meestal beperken we ons tot oogtesten, het aanmeten van brillen en staaroperaties. Veel mensen met oogproblemen zijn hiermee al geholpen. Het succes dat we hiermee behalen zetten we in om de lokale overheden te overtuigen van het economisch belang om te investeren in oogzorg. Het aantal mensen dat kan werken in een land en daarmee het Bruto Nationaal Product (BNP) neemt aantoonbaar toe door het goed inzetten van oogzorg. Een goede reden om oogzorg onderdeel te maken van de gehele gezondheidszorg.

Op dit moment kunnen we in onze projecten nog geen patiënten met glaucoom helpen. Glaucoom vergt vaak een langere, ingewikkelde behandeling en meerdere afspraken met een arts. Wij maken nu gebruik van tijdelijke oogkampen en kunnen zo niet de zorg bieden die glaucoom-patiënten nodig hebben. 

Samen met de overheid, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere non-profit organisaties werken we aan het structureel verbeteren van de oogzorg door artsen en optometristen op te leiden en behandelcentra op te zetten.

Naarmate het kennisniveau toeneemt en er meer klinieken en ziekenhuizen komen, groeit het belang om artsen op te leiden met specifieke kennis van oogziekten zoals glaucoom.

Glaucoom patiënten worden nu doorverwezen (oogkliniek in een grotere stad) om de behandeling te ondergaan. Dit is vaak na jaren investeren en bouwen aan oogzorg in een land. Helpt u ons dit proces te versnellen?

Na een nepal

Help mee om blindheid door glaucoom te voorkomen

Blindheid door glaucoom is onomkeerbaar, maar in veel gevallen wél te voorkomen als de ziekte op tijd wordt ontdekt en behandeld.

Met jouw donatie investeren we in duurzame oogzorg, opleiding en infrastructuur. Zo zorgen we ervoor dat kwetsbare mensen in afgelegen gebieden toegang krijgen tot tijdige diagnose en specialistische behandeling.

Doneer nu

Help ons het proces te versnellen. Doneer vandaag en bescherm iemands zicht voor de toekomst.

Blijf op de hoogte en schrijf
je in op de nieuwsbrief.

Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier